Trauma komt veel meer voor dan je denkt in Nederland. Naar schatting maakt ongeveer 80% van de bevolking in zijn of haar leven een ingrijpende gebeurtenis mee. [1] Sommigen hebben hier weinig last van, terwijl anderen lang met de gevolgen kampen.
De posttraumatische stressstoornis (PTSS) is de bekendste diagnose, maar trauma kan zich ook uiten in depressieve gevoelens, angst, woede-uitbarstingen, lichamelijke klachten, dissociatie of problemen in relaties.
De gevolgen zijn vaak het ergst wanneer de gebeurtenis plaatsvindt als je jong bent. De impact van een traumatische gebeurtenis is groot, en het is daarom van groot belang om het op tijd te signaleren en behandelen.
Traumaklachten zijn moeilijk te herkennen
Het herkennen van de klachten de gerelateerd zijn aan trauma is ingewikkeld, omdat de symptomen vaak overlappen met die van andere psychische stoornissen. Iemand kan kampen met depressieve gevoelens, angst of boosheid zonder dat dit gelijk gelinkt wordt aan een ingrijpende gebeurtenis.
Vaak wordt er vooral gekeken naar de officiële criteria van PTSS, wat het beeld soms juist beperkt. Belangrijke gebieden blijven soms buiten beeld. Denk hierbij aan moeite om met emoties om te gaan, onveilige hechting, probleemgedrag of bepaalde lichamelijke klachten.
Om hier breder naar te kijken, zijn er andere meetinstrumenten ontwikkeld, zoals de TSI-2 vragenlijst. Dit helpt bij het maken van een behandelplan, en zo kijken we met een bredere blik naar trauma.
Studies tonen ook aan dat vroege screening met de juiste instrumenten kan helpen om mensen met verhoogd risico op PTSS te diagnosticeren. Dit is belangrijk, omdat klachten soms pas zichtbaar worden als ze zich al verder hebben ontwikkeld. [2]
Jongeren en kinderen met trauma
Bij jongeren en kinderen uit trauma zich vaak op een andere manier dan bij volwassenen. Dit maakt het herkennen extra lastig. Kinderen ontwikkelen vaak gedragsproblemen of lichamelijke klachten. Ouders en verzorgers spelen een belangrijke rol in het signaleren van mogelijke traumaklachten. Dit komt omdat jonge kinderen hun klachten nog niet goed kunnen verwoorden als volwassenen.
Elke fase van de ontwikkeling vraagt weer om een andere benadering, waar ook specifieke meetinstrumenten voor zijn ontwikkeld. Denk hierbij aan de TSCYC-vragenlijst voor jonge kinderen en de TSCC voor jongeren. Zo krijgen we een breder beeld van het trauma waar het kind mee kampt.
Steun zoeken is belangrijk
Je ziet het vast weleens voorbijkomen, documentaires waarin mensen terugkeren naar plekken die verbonden zijn met oorlogservaringen. Dit doen ze dan vaak samen met een psycholoog. Het ophalen van bepaalde herinneringen en het kunnen delen van emoties kan helpen om het trauma te verwerken.
Steun zoeken is daarom belangrijk, op iemand terug kunnen vallen om sterker te worden. Ook voor een hulpverlener zijn dit soort situaties soms lastig, want hij of zij kan er ook door geraakt worden. Het gaat vaak om heftige verhalen. Het trauma heeft niet meer alleen invloed op degene die het mee heeft gemaakt, maar ook op de mensen die hem of haar helpen.
Herstellen doe je niet alleen
Trauma komt veel voor in onze samenleving. Dit betekent niet dat je er altijd in vast hoeft te blijven zitten. Een ingrijpende gebeurtenis kan nare sporen achterlaten, die met de juiste hulp kunnen verzachten. Uiteindelijk leiden ze tot groei en een nieuwe manier om met het leven om te gaan.
Verbinding met anderen is daarom belangrijk, om een omgeving te creëren waarin herstel mogelijk is. Professionele hulp is daarbij ontzettend belangrijk, evenals het op tijd herkennen van bepaalde klachten. Herstel is zeker mogelijk, steun maakt het verschil en niemand hoeft het alleen te doen.
Heb jij iets ingrijpends meegemaakt en heb je hulp nodig? Neem dan contact met ons op.
Bronnen:
- De Vries, G. J., & Olff, M. (2009). The lifetime prevalence of traumatic events and posttraumatic stress disorder in the Netherlands. Journal of Traumatic Stress, 22(4), 259–267. https://doi.org/10.1002/jts.20429
- Dekkers, A. M. M., Olff, M., & Näring, G. W. B. (2009). Identifying persons at risk for PTSD after trauma with the Trauma Screening Questionnaire in The Netherlands. Community Mental Health Journal, 46(1), 20–25. https://doi.org/10.1007/s10597-009-9195-6